Данлыклы көрәшче, Муса Җәлил турнирының 12 тапкыр җиңүчесе һәм 10 тапкыр Татарстан һәм Россия чемпионы Айрат Гыйлаев «Күңел» радиосы кунагы булды. Тукай районы Ташкичү авылы татар дөньясына тагын бер батыр бүләк иткән. Чын милли җанлы спортчы белән бүгенге көрәш дөньясы, хөкемдарлык гаделлеге һәм аның батырлык тамырлары турында эчкерсез әңгәмә дөнья күрде.
Каннан килгән куәт: 102 яшьлек бабай вәсыяте
Айратның спортка килүе очраклы түгел, бу – нәсел җепләре белән бәйле феномен. Көрәшче үзе сөйләгәнчә, аның әти ягыннан да, әни ягыннан да гел батырлар булган. Әтисе һәм аның энесе сабантуйларда келәм тузаннарын туздырып көрәшкән. Иң кызыгы – спортчының әти ягыннан бабасы Гыйләҗетдин йөз яшьтән артык (102 яшькә кадәр!) яшәгән һәм гаҗәеп зур физик көчкә ия булган. Шуңа күрә Айратның канында ир-егетлек хисенең һәм какшамас сәламәтлекнең туплануы табигый.
Мәктәп формасындагы батыр
Бүгенге рекордчының беренче адымнары бик кызыклы һәм истәлекле. Беренче сыйныфка укырга керергә җыенган кечкенә малай, хәтта махсус спорт киеме дә булмыйча, яңа гына алынган мәктәп формасыннан ук Сабантуй келәменә чыгып баса. Сүз дә юк, беренче тапкыр табигый рәвештә оттыра, чөнки көрәш алымнарын да, кагыйдәләрен дә белми әле ул. Әмма чын батыр характеры нәкъ менә шунда сынала да: нәкъ бер елдан соң, чираттагы Сабантуйда, кечкенә Айрат шул ук малайны отып, беренче реваншын ала. Айрат Таһирович үзе моны "балачагалык, төрткәләшү" дип атаса да, нәкъ менә шушы кабатлану һәм җиңелүне кабул итмәү сыйфаты аны зур спорт биеклекләренә алып менә.
"Витязь" спорт мәктәбе
Чын профессиональ көрәш юлы Айрат Гыйлаев өчен 6нчы сыйныфта укыганда башлана. Тәкъдир җилләре аны туган авылыннан Яр Чаллы шәһәренә илтеп ташлый – әтисен бирегә эшкә күчерәләр. Авыл баласына зур шәһәр мохитенә җайлашу җиңел булмаса да, Айрат яңа тормышка бик тиз адаптация үтә.
Күп тә үтми, әтисе улын җитәкләп Чаллының данлыклы "Витязь" спорт мәктәбенә алып килә. Бу чор җиңелләрдән булмый: тренерның диссертация яклаган мәшәкатьле чагы, спорт комплексына килгән малайларның чыдый алмыйча берәм-берәм китеп баруы... Нәтиҗәдә, төркемдә бары тик ике малай гына торып кала. Яшьтәшләр булмау, гел өлкән студентлар белән шөгыльләнергә туры килү яшь спортчыны бермәлне туктап калырга мәҗбүр итә – ул күнегүләргә йөрми башлый.
Оят хисеннән башланган олы юл
Көрәшче тормышындагы иң борылышлы мизгелне болай дип искә ала: "Тренерның бер-ике тапкыр 'Әйдә, йөрергә кирәк!' дип әйткәне хәтердә. Зур яшьтәге абзыйның мине чакырып йөрүеннән оялып киттем". Нәкъ менә шушы оят хисе, остазга булган олы ихтирам Айратны келәмгә яңадан кайтара. Шушы вакыйгадан соң ул олы спортка ныклап һәм гомерлеккә кереп китә.
Иртә танылу һәм кагыйдәләр киртәсе
Айрат Гыйлаев милли көрәшкә кадәр грек-рим көрәше белән ныклап шөгыльләнә. Җентекле хезмәт үз җимешләрен бик тиз бирә: нибары 3-4 ел шөгыльләнүдән соң, ул Россиянең спорт остасы дәрәҗәсенә җитә. "Бик иртә иде, миңа 16-17 яшьләр генә булгандыр. Бу 1992нче еллар иде", — дип искә ала батыр. Аннан соң олы җиңүләр дулкыны башлана: Россия һәм Татарстан келәмнәрендә тиңдәшсез 10 тапкыр чемпион титулы, Муса Җәлил турнирларында 12 тапкыр җиңү яулап куелган абсолют рекорд! Әмма данлыклы исемнәргә юл шома гына булмый.
Карьерасын 2010-2011нче елларда тәмамлаган спортчы "Татарстанның атказанган спорт остасы" дигән изге максатына ирешү юлындагы авырлыкларны да яшерми: "Ниндидер ярышны җиңәм, менә исем алырмын дим, тагын кагыйдәләр үзгәрә. Күпме көч түгәргә туры килде. Һәм ниһаять теләгәнемә ирештем, исем дә булды".
Төп чыршы буендагы танышу һәм яшьләргә киңәш
Спорт уңышлары артында һәрвакыт какшамас тыл – гаилә тора. Айрат Таһирович булачак тормыш иптәше белән Чаллының Яңа ел төп чыршысы буенда таныша. Ул вакытта аңа 20 яшьләр тирәсе була, ә сөеклесе үзеннән 5 яшькә яшьрәк. Беренче күрешүдән үк ныклап аралашып китә алмасалар да, ике ел узгач, Айрат кабат шалтыратырга кыюлык таба һәм аларның мәхәббәт тарихы башланып китә.
Парлар 2004 елның августында гөрләтеп туй ясыйлар. Өйләнгәндә батырга 28 яшь була. Тәҗрибәле гаилә башлыгы бүгенге яшьләргә үз киңәшен дә җиткерә: "Көтеп йөрмәгез, һәрбер нәрсәнең үз вакыты. Җае да чыга, кыенлыкларны да ерып чыгасың. Балалар да иртәрәк туарга тиеш". Бүген Айрат Гыйлаев һәм аның хәләл җефете өч бала үстерәләр. Аллаһка шөкер, балалары бик акыллы, укуга дәрәҗәле карыйлар. Спортчы үзенең төп горурлыгы белән уртаклашты: кызы мәктәпне көмеш медальгә, ә улы алтын медальгә тәмамлаган. Имтиханнарны да югары балларга тапшырып, улы бүгенге көндә бик яхшы, абруйлы вузга керергә әзерләнә.
Авыл эшчәнлеге — җан тынычлыгы
Бүгенге көндә Айрат Таһировичны шәһәр мохите дә, авыл тормышы да тигез дәрәҗәдә үзенә тарта. Чын татар ир-егетенә хас булганча, ул җир эшкәртүдән, хезмәттән тәм таба: "Яллар булдымы, авылга ашыгабыз. Эшләп үстек без. Җирне дә эшкәртәбез, яшелчә, җиләк-җимеш тә утыртабыз", — ди ул. Нәкъ менә шушы туган туфракка тугрылык, олы хезмәт һәм ныклы гаилә кыйммәтләре аны халык яраткан чын Батыр итә дә инде.
- Фото/ Айрат Гыйлаевның шәхси архивыннан һәм «Күңел» радиосыннан
"Якты юл" газетасына язылыгыз һәм Тукай районындагы яңалыкларны, вакыйгаларны белеп торыгыз
Нет комментариев