Яман күз - гарәпчә «айн-аль-хасад» - бер кешенең икенчесенә кызыгып, көнчелек белән, чамадан тыш сокланып каравын аңлата һәм төрле авырулар, күңелсезлекләр килеп чыгуына сәбәп булып тора. Кешенең начар уйлары яман ниятне тудыра һәм үзенә күрә начар теләк теләгән кебек тәэсир итә. Пәйгамбәребез (с.г.в.): «Күз тию - хак нәрсә», диде.
Яман күз (гарәпчә «айн әл-хәсәд») — бер кешенең икенчесенә көнләшеп, кызыгып яки чамадан тыш сокланып каравы белән бәйле төшенчә. Дини чыганакларда ул төрле авыруларга һәм күңелсезлекләргә сәбәп булырга мөмкин дип аңлатыла. Кешенең начар уйлары һәм көнчелеге башкаларга карата тискәре теләк тудыруы ихтимал. Пәйгамбәребез Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләм: «Күз тию — хак нәрсә», — дигән.
Хәдиснең тулы мәгънәсендә: «Кайсыгыз да булса үзендә, байлыгында яки башка кешедә үзенә ошаган нәрсәне күрсә, шул нәрсәнең хәерле һәм бәрәкәтле булуын сорасын. Чөнки күз тию — хак», — диелә. Яман күздән һәм бозымнан саклану өчен Коръәннең кайбер сүрәләрен һәм аятьләрен уку киңәш ителә.
Аят әл-Күрси
Аят әл-Күрси — Коръәндәге иң бөек аятьләрнең берсе. Аны һәр намаздан соң уку саваплы санала. Шулай ук йокларга ятар алдыннан уку — Пәйгамбәребезнең сөннәте.
Гарәпчә текстның транскрипциясе:
«Әгүүзү билләәһи минәш-шәйтаанир-раҗииим. Бисмил-ләәһир-рахмәәнир-рахиим. Аллааһу ләә иләәһә илләә һүәл-хәййүл-каййүүм. Ләә тә'хузүһүү синәтүү-үә ләә нәүүм. Ләһүү мәә фис-сәмәәүәәти үә мәә фил-ард. Мәң зәлләзии йәшфәгу гыйндәһүү илләә би изниһ. Йәгләмү мәә бәйнә әйдииһим үә мәә хальфәһүм. Үә ләә йүхыйтыйүнә бишәй'им-мин гыйльмиһии илләә бимәә шәә'. Үәсигә күрсиййүһүс-сәмәәүәәти үәл-ард. Үә ләә йә'үүдүһүү хифзухүмәә үә һүвәл-галиййүл-газыйм».
Мәгънәсе:
«Һәрбер күркәм сыйфатны җыйган Зат, гыйбадәт кылына торган һичбер хаклы зат юк, мәгәр һәрбер күркәм сыйфатны җыйган Аллаһы Тәгалә генә. Ул Аллаһ терек, һәрвакыт халык белән идарә итеп торучы. Аллаһы Тәгаләне ару һәм йокы тотмас, ягъни Аллаһы Тәгаләдә йоклау һәм ару сыйфатлары юк. Күкләрдә һәм җирдә булган нәрсәләр Аллаһы Тәгаләнеке. Аллаһы Тәгалә каршында шәфәгать кылучы кем бар? Һичкем шәфәгать кыла алмас, мәгәр Аллаһы Тәгаләнең рөхсәте белән генә шәфәгать кылыр.
Аллаһы Тәгалә кешеләрнең алларында һәм артларында булган нәрсәләрне белер. Бәндәләр Аллаһы Тәгалә белгән нәрсәләрдән һичнәрсәне камил белмәсләр, мәгәр Аллаһы Тәгалә белдерергә теләгән нәрсәне генә белерләр. Аллаһы Тәгаләнең көрсие күкләрне һәм җирне сыйдырды. Аллаһы Тәгаләгә күкләрне һәм җирне саклау авыр булмас. Аллаһы Тәгалә — бөек һәм олуг».
Татар телендә гарәп телендәге барлык авазларны төгәл бирә торган хәрефләр юк. Шуңа күрә догаларның һәм сүрәләрнең мәгънәсен һәм дөрес яңгырашын яхшырак аңлау өчен аларны гарәпчә укырга өйрәнү мөһим.
«Ихлас», «Фәләкъ» һәм «Нәс» сүрәләре
Пәйгамбәребез Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләм йокларга ятар алдыннан учларына өргән һәм Коръәннең соңгы өч сүрәсен — «Ихлас», «Фәләкъ» һәм «Нәс» сүрәләрен укыган. Аннары учлары белән башыннан башлап бөтен тәнен сыпырган. Бу гамәлне өч тапкыр кабатлаган. Хәдистә әлеге догаларны укуның иртәнгә кадәр начарлыклардан саклануга сәбәп булуы искәртелә. Бу сүрәләр балаларны яман күздән саклау нияте белән дә укыла.
«Әл-Ихлас» сүрәсе
Транскрипциясе:
«Бисмил-ләәһир-рахмәәнир-рахиим. Куль һүәллааһу әхәд. Аллааһус-самәд. Ләм йәлид үә ләм йүүләд. Үә ләм йәкүлләһүү куфүән әхәд».
Мәгънәсе: «Әйт син, әй Мөхәммәд галәйһиссәләм: “Ул — Аллаһ, һич тиңдәше һәм охшашы булмаган бердәнбер Аллаһ. Һичнәрсәгә, һичбер мәхлукка ихтыяҗы юк, бәлки һәр мәхлукның хаҗәтен үтәүче Аллаһ. Ул һичкемне тудырмады һәм һичкемнән тудырылмады. Аңа һичбер зат тиң булмады”».
«Әл-Фәләкъ» сүрәсе
Транскрипциясе:
«Бисмил-ләәһир-рахмәәнир-рахиим. Куль әгүүзү бираббил-фәләкъ. Миң шәрри мәә халәкъ. Үә миң шәрри гаасикыйн изәә үәкъаб. Үә миң шәррин-нәффәәсәәти фил-гүкад. Үә миң шәрри хаасидин изәә хәсәд».
Мәгънәсе: «Әйт син, әй Мөхәммәд галәйһиссәләм: “Мин таңны тудыручы Раббыма Аның бар кылган һәрнәрсәсенең зарарыннан сыенам. Караңгылыгы белән җир өстен каплаган төннең зарарыннан, сихер төеннәренә өрүче сихерче хатыннарның явызлыгыннан һәм көнләшүче кешенең көнчелек ачуы белән зарар китерергә теләвеннән сыенам”».
«Һәфтияк Шәриф» китабыннан.
«Ән-Нәс» сүрәсе
Транскрипциясе:
«Бисмил-ләәһир-рахмәәнир-рахиим. Куль әгүүзү бираббин-нәәс. Мәликин-нәәс. Иләәһин-нәәс. Миң шәррил-үәсүәәсил-ханнәәс. Әлләҙии йүәсвисү фии судуурин-нәәс. Минәл-җиннәти үән-нәәс».
Мәгънәсе: «Әйт син, әй Мөхәммәд галәйһиссәләм: “Адәмнәрнең Раббысы булган Аллаһка сыенамын. Адәмнәрнең патшасы булган Аллаһка сыенамын. Адәмнәрнең гыйбадәт кыла торган Илаһы булган Аллаһка сыенамын. Кешеләрне вәсвәсәгә салучы, чигенә-чигенә юкка чыгучы затларның зарарыннан сыенамын. Ул вәсвәсә салучы кешеләрнең күңеленә явызлык кертә. Ул җеннәрдән дә, кешеләрдән дә була”».
Яманлыктан саклану догалары
Яман күз һәм төрле явызлыклардан саклану өчен түбәндәге доганы да укырга киңәш ителә:
Гарәпчә:
أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ مِنْ شَرِّ مَا خَلَقَ
Транскрипциясе:
«Әгүүзү би кәлимәтилләәһит-тәәммәти мин шәрри мәә халәкъ».
Мәгънәсе: «Аллаһның камил сүзләренә сыенып, Ул бар кылган нәрсәләрнең явызлыгыннан саклануны сорыйм».
Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләм бу доганы укуның әһәмияте турында әйткән.
Балаларны яман күздән саклау догасы
Яман күз тиюдән балалар да зыян күрергә мөмкин дип санала. Шуңа күрә алар өчен дә Пәйгамбәребез өйрәткән доганы уку киңәш ителә. Риваятьләрдә аның оныклары Хәсән белән Хөсәен өчен түбәндәге доганы укыганы искәртелә.
Гарәпчә:
أُعِيذُكُمَا بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّةِ مِنْ كُلِّ شَيْطَانٍ وَهَامَّةٍ وَمِنْ كُلِّ عَيْنٍ لَامَّةٍ
Транскрипциясе:
«Үгыйзүкумәә би кәлимәтилләәһит-тәәммәти мин күлли шәйтаанин үә һааммәтин, үә мин күлли гайнин ләәммәтин». Мәгънәсе: «Сезне Аллаһның камил сүзләре белән һәртөрле шайтаннан, зарарлы җан ияләреннән һәм яман күздән саклавын сорыйм».
«Машааллаһ, ләә куввәтә илләә билләәһ» дип әйтү
Үзеңә яки башка кешегә ошаган нәрсәне күргәндә «Машааллаһ, ләә куввәтә илләә билләәһ» дип әйтү дә хәерле санала. Мәгънәсе: «Аллаһ шулай теләде! Аллаһтан башка көч һәм куәт иясе юк».
Аллаһы Тәгалә безне һәртөрле явызлыктан сакласын, күңелләребезгә иман, ихласлык һәм игелек бирсен. Үзебезне дә көнчелек һәм начар ниятләрдән ерак тотарга насыйп итсен!
«Һәфтияк Шәриф» китабыннан.
Фото: Н.Туганов
Нет комментариев