Якты юл
  • Рус Тат
  • Республикаларның туган телгә кагылышлы үтенечләрен дәүләт ишетергә тиеш

    Алексей Цыкарев сүзләренчә, туган телләрне укытуны ата-аналар ирегенә калдыру хокукын законда беркетү милли телләргә зур зыян салачак.

    Карел съездының вәкаләтлеләр советы әгъзасы Алексей Цыкарев сүзләренчә, дәүләт милли республикаларның туган телгә кагылышлы үтенечләрен ишетергә тиеш. Туган телләрне укытуны ата-аналар ирегенә калдыру хокукын законда беркетү милли телләргә зур зыян салачак, дип белдерде ул “Татар-информ” хәбәрчесенә.

    Алексей Цыкарев бүгенге көндә Россиядә чама белән 65 мең карел яшәвен әйтте. “Галимнәр фикеренчә, 2025 елга кареллар саны 50 меңнән кимрәк булырга мөмкин. Бу турыда Россия фәннәр академиясе фаразлый”, - ди ул.

    Алексей Цыкарев карел халкының туган телләрне укытуны ата-аналар ирегенә калдыру турындагы закон проектына карата мөнәсәбәтен аңлатты. “Карелия Республикасында, башка милли республикалардан аермалы буларак, бер генә дәүләт теле - рус теле. Әмма без рус теленә дә артык зур янау теләмибез, чөнки рус теле бүгенге көндә һәркайда кулланыла. Гаммәви мәгълүмат чараларында да, идарә итү системасында да, гаиләләрдә дә, шул исәптән карел гаиләләрендә дә - барлык җирдә дә рус теле”, - диде карел съездының вәкаләтлеләр советы әгъзасы.

    Цыкарев сүзләренчә, кареллар Татарстандагы вазгыятьне аңлап бетермәсәләр дә, милли мәгариф системасының ихтыяригә калуын беркайчан да хупламаячаклар. “Мин бу законның бүгенге көндә нигә кирәк икәнен аңламыйм. Икенче яктан карасаң, мәгариф системасында күптәннән төрле үзгәрешләр бара, уку планнары да үзгәрә. Алар бу үзгәрешләрне канун дәрәҗәсендә ныгытырга телиләрдер. Асылда, бу закон проекты төрле конфликтлар китереп чыгарырга мөмкин. Минемчә, бу закон проектыннан рус теленә дә бернинди дә файда булмаячак. Алай гына да түгел, бу проект милли телләргә зур зыян салачак”, - ди Алексей Цыкарев.

    “Укучылар, рус теленнән тыш башка тел өйрәнгәндә, конкурентлык сәләтен югалталар дигән фикер бар. Рус теле дәресләре күбрәк булган саен баланың конкурентлык сәләте арта, диләр. Мин, мәсәлән, башка фикердә. Икетеллелек – ул бит бик позитив фактор. Галимнәр икетеллелек һәм күптеллелекнең кешене үстерүен исбатлады. Миңа калса, андый кешеләрнең карьералары да уңышлырак булачак. Ниндидер көчләр кешеләрнең фикерләрен формалаштыра. Кемдер, димәк, Россияне күпмилләтле дәүләт булдырмау максатыннан эшли”, - дип фаразлый карел съездының вәкаләтлеләр советы әгъзасы.

    “Бу закон проектын кабул итәргә кирәкми. Мәсьәләне киң форматта хәл итәргә кирәк. Без, мәсәлән, карел телен дәүләт теле итәргә телибез. Бу – безнең (карел хәрәкәтенең) бүгенге көндәге төп бурычы. Без федераль хакимият, җирле хакимият, закон чыгару органнары белән эш итәбез. Безнең диалог бара. Республикаларның күп төрлелеге – ул илебезнең байлыгы. Республикалар үз сүзләрен әйтергә тиешләр. Һәм дәүләт милли республикаларның тавышын ишетергә тиеш”, - диде Алексей Цыкарев.

    Карелларның күпсанлы иҗтимагый хәрәкәтләре, карел телен, мәдәниятен саклауга юнәлтелгән интернет ресурслары бар. Моның сәбәбен Алексей Цыкарев “бетеп баруны аңлагач, җәмәгатьчелек уянды” дип аңлатты.

    Нравится
    Поделиться:
    Реклама
    Комментарии (0)
    • 24 май 2018 - 15:28
      «Сабан туе гүзәле»н сайлыйбыз Сабан туе алдыннан Тукай районында һәр ел саен «Сабан туе гүзәле – 2018» бәйгесе оештырыла. Финалга узган 7 чибәркәй арасыннан газета укучылары үзләренең гүзәлен сайлаячак. Һәм 30 май көнне бәйгенең финалында «Якты юл» газетасыннан махсус бүләккә ия булачак.
      26
      0
      0
    • 24 май 2018 - 12:05
      Кешеләргә әйтер сүзе бар Дүрт китап авторы, Биклән авылында яшәп иҗат итүче шагыйрә Рәзинә Сәетгәрәева бу көннәрдә авыл китапханәләрендә иҗат яратучылар белән очрашты. Әлеге чаралардан алган тәэсирләре белән авыллардагы хәбәрчеләребез газета укучылар белән дә уртаклашты. Күзкәйдәге очрашу хакында бик матур итеп Заһидә апа Нәбиуллина язып җибәргән, Мусабай Заводтан исә үз фикерләрен китапханә мөдире Гөлшат Салихова юллаган. 
      35
      0
      0
    • 24 май 2018 - 11:38
      Укытучылыкка түләүле уку булырга тиеш түгел – Айдар Кәлимуллин “Укытучы булырга теләүчеләр, контроль кабул итү урыннарын арттыру бәрабәренә, укытучылыкка уку мөмкинлегенә ия булырга тиеш”, - ди ул.
      38
      0
      0
    • 24 май 2018 - 06:25
      «Үзара салым җыя алмыйбыз», – дип борчылалар күпбалалы гаиләләр Шушы көннәрдә ТР Дәүләт Советы депутаты, «Бердәм Россия» партиясе әгъзасы Татьяна Воропаева тукайлыларны кабул итте. Яңгыраган сорауларның берсе күпбалалы гаиләләргә бүленеп бирелгән җирләр белән бәйле иде. Сүз Әҗмәкәй авыл җирлегендәге «Подсолнухи» һәм «Приозерный» микрорайоннары турында барды.
      53
      0
      0
    • 24 май 2018 - 06:15
      Талпаннардан сакланыйк Яз житүгә, барыбыз да урман-болыннар кочагына ашыгабыз. Табигать үзенең матурлыгы белән җәлеп итсә дә, саклану чаралары турында да онытырга ярамый. Чөнки бу чорда урманнарда талпан аеруча күп була. 
      47
      0
      0
    • 24 май 2018 - 06:10
      «Тукай районының атаклы шәхесләре» китабының өченче томы чыкты Боерган авылында гаилә көненә багышлап үткәрелгән чарада җирле шагыйрә Рәзинә Сәетгәрәева районның мөхтәрәм кешесе, күптән түгел арабыздан киткән Хәмит Нәҗип улы Мөхәммәтшинның «Тукай районының атаклы шәхесләре» китабының өченче томын тәкъдир итте.
      47
      0
      0
    • 23 май 2018 - 12:50
      Ашыгу аркасында өч кеше җәрәхәтләр алган  Яр Чаллы – Круглое Поле автоюлының өченче километрында «Приора» машинасын йөртүче 41 яшьлек хатын-кыз тизлеген арттыра һәм, идарәне югалтып, каршыга килүче «ТОЙОТА»га бәрелә.
      79
      0
      0
    • 23 май 2018 - 12:30
      Кадетлар көрәште 17 майда Яр Чаллының «Гренада» паркында беренче мәртәбә «Кадетлар көрәше» дип аталган республикаара патриотик хәрби-спорт чарасы үтте. Анда Татарстанның һәм Удмуртиянең махсуслашкан мәктәпләре укучылары көч сынашты.
      69
      0
      0
    • 23 май 2018 - 10:55
      Иҗтимагый Совет яңа составта җыелды Агымдагы елда Тукай муниципаль районы иҗтимагый Советы үз эшен активлаштырып җибәрде. Инде берничә утырыш үткәрелгән иде. Ләкин эшчәнлекне тулы куәтенә алып бару өчен аның составындагы кешеләр санын арттыру кирәклеге көн кадагына басты. Шулай итеп, әлеге сорау район депутатлары хөкеменә чыгарылды һәм сессия утырышында аның составы 15 кешедән торырга тиеш дигән карар кабул ителде.
      78
      0
      0
    • 23 май 2018 - 10:35
      «Акыл картлары» язгы чәчүне карап йөрде Язның бер көне ел туйдыра, ди халык мәкале. Чәчү вакытында эш барышының ничек оештырылуы, барлык технологияләрнең үтәлеше никадәр әһәмиятле һәм мөһим икәнен авыл хуҗалыгы тармагында эшләмәгән кеше дә аңлый. Ә гомер буе җир тәмен, җир сулышын тоеп хезмәт иткәннәргә инде ул алтын кебек кыйммәтле вакыт. Нәкъ шуның өчен дә башкарма комитет җитәкчесе Фаил Камаев район басуларын карау, агрономнарның эш оештыруы белән танышу, киңәш бирү һәм кирәк булганда проблемаларын чишү юлларын табу өчен авыл хуҗалыгы аксакалларыннан ярдәм сорады.
      74
      0
      0
    • 23 май 2018 - 10:05
      Язгы бөртекле культураларны чәчү соңгы гектарларда бара  Район авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсеннән алынган мәгълүматларга караганда, 22 май иртәсенә районда 45 мең гектар мәйданда чәчү башкарылган, бу пландагы мәйданның 89 проценты дигән сүз.
      67
      0
      0
    • 24 май 2018 - 11:42
      «Kazan Islamic Clothes 2018» мөселман киеме фестивале
    • 23 май 2018 - 09:07
      Дамир Сәлимҗановның «Вино из одуванчиков» спектакле («Парафраз» театры)
    • Тукай районында авыл хуҗалыгы эшләре буенча семинар үтте
    • Сугыш кайтавазы –күңелләрдә
    • "Халыкара гаилә көне"
    • Чернобыль авариясен бетерүдә катнашкан тукайлыларның очрашуы
    • Фаил Камаев Бөек Ватан сугышы ветераннарын котлады
    • 76 ел үткәч, Бөек Ватан сугышы ветеранын туган туфракка алып кайтып күмделәр
    • 17 май 2018 - 11:10
      Сыйфатлы орлык сайлыйбыз Орлыкларны кайчан сатып алырга – бу сорауга тәгаен генә җавап бирүе кыен. Моны ел әйләнәсенә эшләп була. Мәсәлән, яшелчәләрнең орлыкларын гыйнвар-июнь айларында сатып алу яхшырак. Берьеллык чәчәкләрне исә – февраль-май айларында, икееллык чәчәкләрне көз көне алырга киңәш ителә. Суганнан үсә торган культураларны көз айларында сатып алу отышлы. Чөнки нәкъ шушы вакытта аларның бәяләре сизелерлек дәрәҗәдә арзаная.
      293
      0
      0
    • 9 май 2018 - 11:25
      Баш өянәгеннән өйдә ничек дәваланырга? Сылама Башны ике кул белән, маңгайдан башлап, баш артына таба ышкырга кирәк. Бәйләвеч кую Әгәр өянәк вакытында башның ярты ягы кызарып чыкса, аңа салкын суга чылатылган тукыма кисәген куярга, ә аякларны кайнар суга тыгып утырырга кирәк. Әгәр башның авырткан ягы агарып китсә, аңа кайнар суга манып алынган тукыма кисәген кую...
      583
      0
      0
    • 6 май 2018 - 09:35
      Кипкән җиләк-җимешнең файдасы Кипкән җиләк-җимеш сусыл булмаса да, бик баллы. Алар файдалы матдәләргә бай һәм озак вакыт саклана. Ничәдер гасыр узгач, әлеге ачышны диңгезчеләр һәм сәяхәтчеләр югары бәяләгән. Чөнки алар тәннәрен туклыклы матдәләргә, нәкъ менә шул кипкән җиләк-җимеш хисабына тулыландырган. Ә борынгы Кытайда кипкән җиләк-җимеш бөтенләй дә иң яхшы туй бүләге булып санала....
      648
      0
      0
    • 5 май 2018 - 11:00
      Ботка гына димә Ботка элек-электән тансык сый саналган. Кайсы бала тәлинкәдәге ботканың уртасына күз кебек май салып, тәмләп ашап үсмәде икән. Бигрәк тәмле шул майлы ботка. Тик табиблар гына майлы ботка саулык өчен чынлап та зыянлы, ди.
      626
      0
      0
    • 23 май 2018 - 11:05
      Яшь талантлар авыру баланы дәваларга ярдәм итә
      Круглое Поле поселогының мәдәният йортында популяр жыр башкаручы балалар һәм яшьләр арасында «Яңа дулкын – 2018» дип аталган район фестивале узды. Әлеге фестиваль районда яшәүче талантлы балалар һәм яшьләрне ачыклау, аларга ярдәм итү, иҗатта үз-үзләрен күрсәтү өчен шартлар тудыру, милли мәдәниятне, гореф-гадәтләрне торгызу һәм популярлаштыру максатыннан уздырыла.  Фестиваль хәйрия концерты форматында узды. Барлык жыелган акча, бу – 16750 сум, Кеше Шилнә поселогында яшәүче 5 яшьлек авыру бала Захар Абрамовны тәрбияләүче гаиләгә бирелде.
      81
      0
      0
    • 21 май 2018 - 06:20
      Бергә тормыш итү кагыйдәләре бик гади – бер-береңне тыңлап, юл куеп яшәргә кирәк Халыкара гаилә көне уңаеннан Боерган авылының «Акчарлак» күпфункцияле үзәгендә «Тату гаилә – ил күрке» дип исемләнгән тантаналы бәйрәм кичәсе узды. Бәйрәмдә озак еллар пар канат булып, тату гомер иткән гаиләләрне зурладылар. Алар – Боерганнан Сәләхетдин белән Нәҗибә Авзалетдиновар, Шәйхразый һәм Шәргыя Салиховлар, Фоат һәм Гөлфия Мәхмүтовлар, Әхмәтнур һәм Бибинур Хәмәтовлар, Күзкәйдән Мулланур һәм Роза Сабировлар, Яңа Бүләктән Нәзир һәм Дилбәр Гыймазетдиновлар, Калмаштан Салават һәм Равия Габдуллиннар. Парларның һәрберсе Ходай насыйп иткән гомерләрен мәгънәле һәм матур итеп яши белә. Гаилә ныклыгын, бердәмлеген саклап, мәхәббәт һәм аңлашу белән яшәгән әлеге парлар күңелдә хөрмәт һәм соклану уята.
      172
      0
      0
    • 21 май 2018 - 12:27
      Туган телен өйрәнергә теләмәүчеләр гариза язарга тиеш "Татарстан - милләтебезнең төп саклану урыны"
      162
      0
      0
    • 21 май 2018 - 06:00
      Машина йөртүчеләрнең куркынычсызлык жилеты булырга тиеш Быелның март аеннан машина йөртүчеләргә яктылык кайтаргыч элементлар кергән яки тулысынча яктылык кайтаргыч төстән торган киемнәр йөртү турындагы кагыйдә гамәлгә керде. Бу киемнәр тәүлекнең караңгы вакытында җирле пунктлардан читтә юл өстендә яки юл кырыенда туктаганда кирәк. 
      154
      0
      0
    • 21 май 2018 - 06:15
      Газетага язылучыга – телевизор! «ТАТМЕДИА» акционерлык җәмгыяте газета-журналларга язылучылар арасында чираттагы мәртәбә телевизор уйната. Отышта катнашу өчен 2018 елның икенче яртысына «ТАТМЕДИА» АҖ чыгара торган өч яки аннан артыграк матбугат чарасына язылырга кирәк. 
      153
      0
      0
    • 21 май 2018 - 12:22
      Тоткан уразаларыбызның әҗерен киметмик Быел фитыр сәдакасы 100 сум күләмендә билгеләнде. Байлар өчен ул 600 сумнан. Байлар диеп без зәкать бирерлек малы булган кешене әйтәбез. Зәкатҗнең нисабы быел 210000 сум тәшкил итә, бу алтын белән хисаблаганда. Фидия сәдакасы 200 сум. Ягъни кайбер мөһим сәбәпләр аркасында ураза тота алмаган кешеләр шушы сәдаканы бирәләр.
      144
      0
      0
    • 21 май 2018 - 12:26
      Рөстәм Миңнеханов Татарстан халкын Ислам динен рәсми кабул иткән көн уңаеннан котлады Идел буе Болгар дәүләтенең Ислам динен рәсми кабул иткән көнен бәйрәм итү һәммәбезгә күңел тынычлыгы, җан азыгы бирсен, диелгән президент котлавында.
      141
      0
      0
    • 21 май 2018 - 12:42
      Татарстанга чәршәмбедән эссе көннәр әйләнеп кайтачак 23 майда көндез республика территориясендә 23-28 градуска кадәр җылытачак.
      133
      0
      0
    Ночной режим